{"id":3301,"date":"2006-01-19T18:13:00","date_gmt":"2006-01-19T17:13:00","guid":{"rendered":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/?p=3301"},"modified":"2025-01-19T21:14:35","modified_gmt":"2025-01-19T20:14:35","slug":"pasywne-wiezi-rodzinne-wojtek-kubiak-i-lidka-krawczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/pasywne-wiezi-rodzinne-wojtek-kubiak-i-lidka-krawczyk\/","title":{"rendered":"Pasywne wi\u0119zi rodzinne | WOJTEK KUBIAK I LIDKA KRAWCZYK"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Pasywne wi\u0119zi rodzinne <\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

WOJTEK KUBIAK I LIDKA KRAWCZYK<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Czas trwania<\/strong><\/h6>

17.03.2006-25.04.2006<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Otwarcie wystawy<\/strong><\/h6>

17 marca 2006 godz. 18:00<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Godziny zwiedzania<\/strong><\/h6>\n

Poniedzia\u0142ek \u2013 pi\u0105tek: 10:00 \u2013 18:00<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
O wystawie<\/strong><\/h6>

Pasywne wi\u0119zi rodzinne\u00a0<\/strong>
Arty\u015bci:<\/strong> WOJTEK KUBIAK I LIDKA KRAWCZYK<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
O wystawie<\/h6>

Pasywne. Wi\u0119zy rodzinne s\u0105 kontynuacj\u0105 wcze\u015bniej podj\u0119tego problemu to\u017csamo\u015bci cz\u0142owieka, kt\u00f3rego pocz\u0105tkiem by\u0142y obrazy z cyklu Niezawodni. Tym razem zale\u017ca\u0142o nam na rozwini\u0119ciu zagadnienia funkcjonowania w kulturze kobiet z naszej rodziny.

W tym projekcie mieli\u015bmy nadziej\u0119 wytworzy\u0107 dysharmoni\u0119 wywo\u0142anej wyra\u017anie odmienn\u0105 skal\u0105 obraz\u00f3w. To, co na portrecie jest ukazane w zbli\u017ceniu, zosta\u0142o namalowane na wielkim podobraziu, a plan og\u00f3lny znalaz\u0142 si\u0119 na ma\u0142ym formacie. Co wi\u0119cej, dok\u0142adnie odwzorowane postaci z ma\u0142ych p\u0142\u00f3cien, zosta\u0142y zestawione z monumentalnymi portretami, kt\u00f3re pozosta\u0142y w wersji niedoko\u0144czonej.
Starali\u015bmy si\u0119 w jak najmniejszym stopniu anga\u017cowa\u0107 w\u0142asn\u0105 podmiotowo\u015b\u0107 po to, aby nie stwarza\u0107 wra\u017cenia uprzedmiotawiania portretowanych kobiet. Nie wszystko mo\u017cna przedstawi\u0107. Nie byli\u015bmy w stanie zapanowa\u0107 nad emocjami, kt\u00f3re pojawia\u0142y si\u0119 z chwil\u0105 wydobywania si\u0119 postaci z obrazu. Dlatego te\u017c w pewnym momencie, staj\u0105c w obliczu niemo\u017cliwo\u015bci ogarni\u0119cia ca\u0142ego smutku, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 si\u0119 w portretach, porzucali\u015bmy obraz. Tym samym, to on zapanowa\u0142 nad nami. Kobiety z obraz\u00f3w stawa\u0142y si\u0119 wsp\u00f3\u0142autorkami prac.

Zwielokrotniony, rozproszony \u2013 taki jest ten cykl, i taka jest kulturowo rozumiana kobieco\u015b\u0107. To\u017csamo\u015b\u0107 konstruowana, kszta\u0142cona i piel\u0119gnowana przez ka\u017cd\u0105 jednostk\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie. Nauka przekazywana c\u00f3rce przez matk\u0119 staje si\u0119 okrutnym rytua\u0142em tresowania w okre\u015blonych ramach: pasywno\u015bci, podrz\u0119dno\u015bci, materii, nieobecno\u015bci, serca, nielogiczno\u015bci, wzruszenia, drugorz\u0119dno\u015bci etc.
Pasywno\u015b\u0107 jest podw\u00f3jnie wymuszana: z jednej strony jest to podporz\u0105dkowanie tradycyjnym, zewn\u0119trznym rytua\u0142om, a z drugiej \u2013 poprzez bierne poddanie si\u0119 nakazowi bycia uleg\u0142\u0105, oczekuj\u0105c\u0105, podrz\u0119dn\u0105, wykluczon\u0105, etc.

Za materia\u0142 pos\u0142u\u017cy\u0142y tak\u017ce utrwalane na ta\u015bmie wideo rozmowy z rzeczywistymi cz\u0142onkiniami rodziny (mam\u0105, babci\u0105), a zatem ca\u0142y projekt ma charakter koncepcyjny i wielowymiarowy. S\u0142u\u017cy pr\u00f3bie odbudowania pozytywnej relacji, kt\u00f3ra mie\u015bci si\u0119 na osi: kultura\/to\u017csamo\u015b\u0107\/artysta-artystka\/matka\/kobieco\u015b\u0107.
Wobec takiej perspektywy inaczej zaczyna si\u0119 czyta\u0107 ca\u0142\u0105 instalacj\u0119 (obrazy + film), bowiem to, co na obrazach wydaje si\u0119 by\u0107 niekwestionowane, film delikatnie i subwersywnie podwa\u017ca. Na poz\u00f3r wa\u017cne i oficjalne deklaracje s\u0105 wypowiadane niezwykle cz\u0119sto, ale r\u00f3wnie szybo staj\u0105 si\u0119 one parodi\u0105 samych siebie. Przerysowane, pompatyczne, czasami niezdarnie be\u0142kotliwe kr\u0105\u017c\u0105 niczym widmo koniecznego dostosowywania si\u0119 do norm spo\u0142ecznych.


Marta Raczek
artpapier.pl

CZTERY RAZY PASYWNO\u015a\u0106

Siedem obraz\u00f3w, trzy olbrzymie (195×195 cm \u2013 zbli\u017cenia twarzy bohaterek), trzy ma\u0142e (40×40 cm przedstawienia ca\u0142opostaciowe) i jeden \u015bredni oraz film wideo sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na najnowszy projekt \u201ePasywne. Wi\u0119zy rodzinne\u201d, kt\u00f3ry Wojtek Kubiak i Lidia Krawczyk pokazali na wystawie otwartej 17 marca w krakowskiej Galerii Nova. Co lub kto w tym projekcie malarsko-filmowym jest pasywne? Arty\u015bci, pozuj\u0105ce kobiety, wi\u0119zy rodzinne a mo\u017ce same przedstawienia? Wydaje si\u0119, \u017ce wszystko po trochu…

Arty\u015bci, gdy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce blisko jest przekroczenie granicy intymno\u015bci \u2013 co zawsze towarzyszy zbli\u017ceniom \u2013 wycofuj\u0105 si\u0119. To tak, jakby re\u017cyser wykona\u0142 nieostre zbli\u017cenia. W filmie tzw. wielki plan odgrywa na og\u00f3\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119, pokazuj\u0105c detal, kt\u00f3ry prowadzi do ujawnienia jakiej\u015b zagadki lub sygnalizuje co\u015b istotnego. W prezentowanych obrazach mamy do czynienia z rodzajem zbli\u017cenia w zbli\u017ceniu. Ujawnione zostaj\u0105 detale: grymas wp\u00f3\u0142otwartych ust, intensywnie b\u0142\u0119kitne oczy, krzy\u017cyk na szyi. Niby drobiazgi, ale jak\u017ce istotne. Szczelina mi\u0119dzy wargami \u2013 ciemna, jak niesko\u0144czony rezerwuar nigdy nie wypowiedzianych s\u0142\u00f3w, zduszonych skarg, skrywanych pr\u00f3\u015bb. Oczy \u2013 b\u0142yszcz\u0105ce i \u017cywe, jednak by je ukaza\u0107 trzeba by\u0142o odsun\u0105\u0107, cho\u0107by na chwil\u0119, zmarszczki, kt\u00f3re narasta\u0142y latami, skutecznie przygaszaj\u0105c ich blask. Krzy\u017cyk \u2013 symbol pierwszej komunii (lub innego wa\u017cnego wydarzenia religijnego), ale jednocze\u015bnie oznaka utrwalonego od wiek\u00f3w porz\u0105dku, w kt\u00f3rym kobiecie przypada rola mi\u0142osiernej opiekunki i milcz\u0105cej, cierpliwej towarzyszki.

Pozuj\u0105ce kobiety \u2013 \u201eWanda\u201d stoi na tle okien, wygl\u0105da na spi\u0119t\u0105, jakby poza, kt\u00f3r\u0105 przyj\u0119\u0142a nie odpowiada\u0142a jej. Ubrana w bia\u0142\u0105 bluzk\u0119, sztywn\u0105 zapewne od krochmalu i starannie wyprasowan\u0105 sp\u00f3dnic\u0119. Mimo widocznego dyskomfortu poddaje si\u0119 zar\u00f3wno pozie jak i niemi\u0142ej sztywnej materii \u2013 bo tak nale\u017cy. \u201eKarolina\u201d siedzi ze spuszczon\u0105 g\u0142ow\u0105 na brzegu \u0142\u00f3\u017cka, pogr\u0105\u017cona w smutku. Siedzi jakby zastyg\u0142a w odr\u0119twieniu, zawieszona pomi\u0119dzy po\u0142o\u017ceniem si\u0119 a wstaniem z \u0142\u00f3\u017cka. \u201eIrena, Ma\u0142gorzata i Lidia\u201d cho\u0107 st\u0142oczone na dw\u00f3ch taboretach, nie rozpychaj\u0105 si\u0119, ale staraj\u0105 si\u0119 raczej \u015bcie\u015bni\u0107, by\u0107 bli\u017cej siebie. Ka\u017cda z nich jest inna, wyra\u017ca odmienn\u0105 postaw\u0119. Irena przysiad\u0142a jednocze\u015bnie zrezygnowana i spokojna. Ma\u0142gorzata siad\u0142a po\u015brodku, a jej mina wyra\u017ca niezadowolenie, czy zniecierpliwienie, ale mimo to siedzi pokornie na sto\u0142eczku. Lidia jest z ty\u0142u, z jednej strony chowa si\u0119 za plecami starszych kobiet, z drugiej jej harda mina, wskazuje na to, \u017ce to najprawdopodobniej ona jako pierwsza wstanie i zapyta: A gdzie jest trzeci sto\u0142ek dla mnie, dlaczego mamy si\u0119 tak potulnie gnie\u017adzi\u0107? Podobnie wygl\u0105daj\u0105 na kolejnym obrazie. Irena stoi nad nimi z krzy\u017cem, czy\u017cby stara\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b chroni\u0107 kobiety ze swojej rodziny, a mo\u017ce raczej je naznacza? Twarz Ma\u0142gorzaty wydaje si\u0119 wyra\u017ca\u0107 niepewno\u015b\u0107 w stosunku do roli i warto\u015bci religii, znowu dostrzegamy u niej ten wyraz zniecierpliwienia, za\u015b Lidia \u2013 reprezentantka nast\u0119pnego pokolenia \u2013 nie tyle si\u0119 niecierpliwi, ile patrzy zaczepnie, wyzywaj\u0105co. Jednak na zbli\u017ceniu widzimy krzy\u017cyk na szyi Ma\u0142gorzaty, czy\u017cby Irenie uda\u0142o si\u0119 przekaza\u0107 jej swoj\u0105 wiar\u0119, czy to ju\u017c tylko pusty znak, rodzinna pami\u0105tka, przecie\u017c tak\u017ce z twarzy Lidii znik\u0142a harda mina.

Wi\u0119zy rodzinne \u2013 na ich temat najwi\u0119cej mo\u017cna wyczyta\u0107 z filmu. Rozmowa nie toczy si\u0119 pomi\u0119dzy kobietami, ale przypomina trzy r\u00f3wnoleg\u0142e strumienie, wi\u0119c z tej wymiany opinii raczej nic si\u0119 nie narodzi. Cho\u0107 tworz\u0105 rodzin\u0119, nie rozumiej\u0105 si\u0119, nale\u017c\u0105 do r\u00f3\u017cnych pokole\u0144. Pasywnie poddaj\u0105 si\u0119 konieczno\u015bci rozmowy, bo przecie\u017c trzeba ze sob\u0105 rozmawia\u0107 \u2013 jak w scenie rodzinnego obiadu z filmu \u201eAmerican Beauty\u201d. Bo je\u015bli si\u0119 nie rozmawia, to nie mo\u017cna si\u0119 porozumie\u0107. Jednak okazuje si\u0119, \u017ce nawet w\u00f3wczas, gdy si\u0119 m\u00f3wi, nic si\u0119 nie zmienia. Komunikacja ma charakter aktywny, jej wynikiem jest dialog lub dyskusja. Na filmie widzimy trzy monologi, a monolog nie jest aktywn\u0105 wymian\u0105 zda\u0144, jest czym\u015b pasywnym, bo niczego nie generuje, poza pog\u0142\u0119biaj\u0105cym si\u0119 niezrozumieniem i zniech\u0119ceniem. Jest taki kadr w filmie, bardzo charakterystyczny: Irena jest zamy\u015blona, a mo\u017ce smutna, Ma\u0142gorzata zapatrzona przed siebie, a Lidka wyra\u017anie nieobecna, cho\u0107 siedzi na pierwszym planie, jakby by\u0142a ju\u017c zupe\u0142nie poza tym kr\u0119giem rodzinnych wi\u0119z\u00f3w.

Obrazy, zw\u0142aszcza portrety, te\u017c s\u0105 pasywne. Nie wydosta\u0142y si\u0119 w ca\u0142o\u015bci z niebytu. Wyra\u017caj\u0105 jedynie fragmenty. Ale to z fragment\u00f3w uk\u0142adamy dzisiejsz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Nie ma ju\u017c poznania totalnego, nie ma uniwersalnego obrazu, s\u0105 tylko fragmenty, kt\u00f3re cierpliwie czekaj\u0105 na odnalezienie i poddaj\u0105 si\u0119 uzupe\u0142nieniu.

Na koniec warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zawart\u0105 w tytule r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy obrazem \u201eWanda\u201d a \u201ePortret Wandy\u201d. Obraz \u201eWanda\u201d to nie portret, lecz reprezentacja Wandy, to zewn\u0119trzny wygl\u0105d Wandy, ale nie jej portret, m\u00f3wi przeciw a nie o Wandzie.

M.Mleczko
www.independent.pl

Wi\u0119zy rodzinne

Tematem prac jest szeroko poj\u0119ta to\u017csamo\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Autorzy poprzez rezygnacj\u0119 z w\u0142asnej podmiotowo\u015bci k\u0142ad\u0105 nacisk na osobowo\u015b\u0107 swoich modelek \u2013 cz\u0142onki\u0144 rodziny. Podejmuj\u0105 problem kulturowo rozumianej kobieco\u015bci i jej kszta\u0142towania. Zwracaj\u0105 uwag\u0119 na okrucie\u0144stwo i bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107 mechanizm\u00f3w wychowywania \u2013 tresowania c\u00f3rki przez matk\u0119, metod jakimi zabieg ten jest przeprowadzany i jego konsekwencji. \u201ePasywno\u015b\u0107 jest podw\u00f3jnie wymuszana: z jednej strony jest to podporz\u0105dkowanie tradycyjnym, zewn\u0119trznym rytua\u0142om, a z drugiej \u2013 poprzez bierne poddanie si\u0119 nakazowi bycia uleg\u0142\u0105, oczekuj\u0105c\u0105, podrz\u0119dn\u0105, wykluczon\u0105, etc.\u201d
(Lidia Krawczyk, Wojtek Kubiak)

Tre\u015bci zostaj\u0105 mocno podkre\u015blone dzi\u0119ki eksperymentom formalnym. Na wystawie znalaz\u0142o si\u0119 osiem obraz\u00f3w i jeden film dvd. Arty\u015bci u\u017cyli do nich p\u0142\u00f3cien w dw\u00f3ch rozmiarach. Te wielkoformatowe (195×195 cm) stanowi\u0105 portrety w bardzo silnym zbli\u017ceniu, w wersji niedoko\u0144czonej. Mniejsze (40×40 cm) pokazuj\u0105 pe\u0142ne sylwetki modelek w lekkim oddaleniu, og\u00f3lnym planie. \u201eBol\u0105 mnie du\u017ce obrazy, gdzie zawodzi reprezentacja, gdzie nie ma ju\u017c farb, gdzie ostra linia o\u0142\u00f3wka podkre\u015bla tylko zmarszczki, obwis\u0142o\u015b\u0107 sk\u00f3ry, przenikliwo\u015b\u0107 spojrzenia i odruchowe zaciskanie ust, odruchowe bo praktykowane ju\u017c tyle lat. Wycofanie si\u0119 z malarstwa opowiada to, co gdyby zosta\u0142o powiedziane inaczej, klasycznie, farbami, zosta\u0142oby zagadane i wch\u0142oni\u0119te przez konwencj\u0119. Milczenie jest te\u017c po to, \u017ceby omin\u0105\u0107 patos, \u017ceby nie sk\u0142ada\u0107 \u017cadnych ho\u0142d\u00f3w Babce Polce, Matce Polce i C\u00f3rce Polce \u2013 to by\u0142oby potworne\u201d
(M. Ujma, katalog wystawy)<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>
\"2006<\/div>
<\/div>
<\/i><\/span>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article><\/section>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pasywne wi\u0119zi rodzinne WOJTEK KUBIAK I LIDKA KRAWCZYK Czas trwania 17.03.2006-25.04.2006 Otwarcie wystawy 17 marca 2006 godz. 18:00 Godziny zwiedzania Poniedzia\u0142ek \u2013 pi\u0105tek: 10:00 \u2013 18:00 O wystawie Pasywne wi\u0119zi rodzinne\u00a0Arty\u015bci: WOJTEK KUBIAK I LIDKA KRAWCZYK O wystawie Pasywne. Wi\u0119zy rodzinne s\u0105 kontynuacj\u0105 wcze\u015bniej podj\u0119tego problemu to\u017csamo\u015bci cz\u0142owieka, kt\u00f3rego pocz\u0105tkiem by\u0142y obrazy z cyklu Niezawodni. Tym razem zale\u017ca\u0142o nam na rozwini\u0119ciu zagadnienia funkcjonowania w kulturze kobiet z naszej rodziny. W tym projekcie mieli\u015bmy nadziej\u0119 wytworzy\u0107 dysharmoni\u0119 wywo\u0142anej wyra\u017anie odmienn\u0105 skal\u0105 obraz\u00f3w. To, co na portrecie jest ukazane w zbli\u017ceniu, zosta\u0142o namalowane na wielkim podobraziu, a plan og\u00f3lny znalaz\u0142 si\u0119 na ma\u0142ym formacie. Co wi\u0119cej, dok\u0142adnie odwzorowane postaci z ma\u0142ych p\u0142\u00f3cien, zosta\u0142y zestawione z monumentalnymi portretami, kt\u00f3re pozosta\u0142y w wersji niedoko\u0144czonej.Starali\u015bmy si\u0119 w jak najmniejszym stopniu anga\u017cowa\u0107 w\u0142asn\u0105 podmiotowo\u015b\u0107 po to, aby nie stwarza\u0107 wra\u017cenia uprzedmiotawiania portretowanych kobiet. Nie wszystko mo\u017cna przedstawi\u0107. Nie byli\u015bmy w stanie zapanowa\u0107 nad emocjami, kt\u00f3re pojawia\u0142y si\u0119 z chwil\u0105 wydobywania si\u0119 postaci z obrazu. Dlatego te\u017c w pewnym momencie, staj\u0105c w obliczu niemo\u017cliwo\u015bci ogarni\u0119cia ca\u0142ego smutku, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 si\u0119 w portretach, porzucali\u015bmy obraz. Tym samym, to on zapanowa\u0142 nad nami. Kobiety z obraz\u00f3w stawa\u0142y si\u0119 wsp\u00f3\u0142autorkami prac. Zwielokrotniony, rozproszony \u2013 taki jest ten cykl, i taka jest kulturowo rozumiana kobieco\u015b\u0107. To\u017csamo\u015b\u0107 konstruowana, kszta\u0142cona i piel\u0119gnowana przez ka\u017cd\u0105 jednostk\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie. Nauka przekazywana c\u00f3rce przez matk\u0119 staje si\u0119 okrutnym rytua\u0142em tresowania w okre\u015blonych ramach: pasywno\u015bci, podrz\u0119dno\u015bci, materii, nieobecno\u015bci, serca, nielogiczno\u015bci, wzruszenia, drugorz\u0119dno\u015bci etc.Pasywno\u015b\u0107 jest podw\u00f3jnie wymuszana: z jednej strony jest to podporz\u0105dkowanie tradycyjnym, zewn\u0119trznym rytua\u0142om, a z drugiej \u2013 poprzez bierne poddanie si\u0119 nakazowi bycia uleg\u0142\u0105, oczekuj\u0105c\u0105, podrz\u0119dn\u0105, wykluczon\u0105, etc. Za materia\u0142 pos\u0142u\u017cy\u0142y tak\u017ce utrwalane na ta\u015bmie wideo rozmowy z rzeczywistymi cz\u0142onkiniami rodziny (mam\u0105, babci\u0105), a zatem ca\u0142y projekt ma charakter koncepcyjny i wielowymiarowy. S\u0142u\u017cy pr\u00f3bie odbudowania pozytywnej relacji, kt\u00f3ra mie\u015bci si\u0119 na osi: kultura\/to\u017csamo\u015b\u0107\/artysta-artystka\/matka\/kobieco\u015b\u0107.Wobec takiej perspektywy inaczej zaczyna si\u0119 czyta\u0107 ca\u0142\u0105 instalacj\u0119 (obrazy + film), bowiem to, co na obrazach wydaje si\u0119 by\u0107 niekwestionowane, film delikatnie i subwersywnie podwa\u017ca. Na poz\u00f3r wa\u017cne i oficjalne deklaracje s\u0105 wypowiadane niezwykle cz\u0119sto, ale r\u00f3wnie szybo staj\u0105 si\u0119 one parodi\u0105 samych siebie. Przerysowane, pompatyczne, czasami niezdarnie be\u0142kotliwe kr\u0105\u017c\u0105 niczym widmo koniecznego dostosowywania si\u0119 do norm spo\u0142ecznych. Marta Raczekartpapier.pl CZTERY RAZY PASYWNO\u015a\u0106 Siedem obraz\u00f3w, trzy olbrzymie (195×195 cm \u2013 zbli\u017cenia twarzy bohaterek), trzy ma\u0142e (40×40 cm przedstawienia ca\u0142opostaciowe) i jeden \u015bredni oraz film wideo sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na najnowszy projekt \u201ePasywne. Wi\u0119zy rodzinne\u201d, kt\u00f3ry Wojtek Kubiak i Lidia Krawczyk pokazali na wystawie otwartej 17 marca w krakowskiej Galerii Nova. Co lub kto w tym projekcie malarsko-filmowym jest pasywne? Arty\u015bci, pozuj\u0105ce kobiety, wi\u0119zy rodzinne a mo\u017ce same przedstawienia? Wydaje si\u0119, \u017ce wszystko po trochu… Arty\u015bci, gdy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce blisko jest przekroczenie granicy intymno\u015bci \u2013 co zawsze towarzyszy zbli\u017ceniom \u2013 wycofuj\u0105 si\u0119. To tak, jakby re\u017cyser wykona\u0142 nieostre zbli\u017cenia. W filmie tzw. wielki plan odgrywa na og\u00f3\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119, pokazuj\u0105c detal, kt\u00f3ry prowadzi do ujawnienia jakiej\u015b zagadki lub sygnalizuje co\u015b istotnego. W prezentowanych obrazach mamy do czynienia z rodzajem zbli\u017cenia w zbli\u017ceniu. Ujawnione zostaj\u0105 detale: grymas wp\u00f3\u0142otwartych ust, intensywnie b\u0142\u0119kitne oczy, krzy\u017cyk na szyi. Niby drobiazgi, ale jak\u017ce istotne. Szczelina mi\u0119dzy wargami \u2013 ciemna, jak niesko\u0144czony rezerwuar nigdy nie wypowiedzianych s\u0142\u00f3w, zduszonych skarg, skrywanych pr\u00f3\u015bb. Oczy \u2013 b\u0142yszcz\u0105ce i \u017cywe, jednak by je ukaza\u0107 trzeba by\u0142o odsun\u0105\u0107, cho\u0107by na chwil\u0119, zmarszczki, kt\u00f3re narasta\u0142y latami, skutecznie przygaszaj\u0105c ich blask. Krzy\u017cyk \u2013 symbol pierwszej komunii (lub innego wa\u017cnego wydarzenia religijnego), ale jednocze\u015bnie oznaka utrwalonego od wiek\u00f3w porz\u0105dku, w kt\u00f3rym kobiecie przypada rola mi\u0142osiernej opiekunki i milcz\u0105cej, cierpliwej towarzyszki. Pozuj\u0105ce kobiety \u2013 \u201eWanda\u201d stoi na tle okien, wygl\u0105da na spi\u0119t\u0105, jakby poza, kt\u00f3r\u0105 przyj\u0119\u0142a nie odpowiada\u0142a jej. Ubrana w bia\u0142\u0105 bluzk\u0119, sztywn\u0105 zapewne od krochmalu i starannie wyprasowan\u0105 sp\u00f3dnic\u0119. Mimo widocznego dyskomfortu poddaje si\u0119 zar\u00f3wno pozie jak i niemi\u0142ej sztywnej materii \u2013 bo tak nale\u017cy. \u201eKarolina\u201d siedzi ze spuszczon\u0105 g\u0142ow\u0105 na brzegu \u0142\u00f3\u017cka, pogr\u0105\u017cona w smutku. Siedzi jakby zastyg\u0142a w odr\u0119twieniu, zawieszona pomi\u0119dzy po\u0142o\u017ceniem si\u0119 a wstaniem z \u0142\u00f3\u017cka. \u201eIrena, Ma\u0142gorzata i Lidia\u201d cho\u0107 st\u0142oczone na dw\u00f3ch taboretach, nie rozpychaj\u0105 si\u0119, ale staraj\u0105 si\u0119 raczej \u015bcie\u015bni\u0107, by\u0107 bli\u017cej siebie. Ka\u017cda z nich jest inna, wyra\u017ca odmienn\u0105 postaw\u0119. Irena przysiad\u0142a jednocze\u015bnie zrezygnowana i spokojna. Ma\u0142gorzata siad\u0142a po\u015brodku, a jej mina wyra\u017ca niezadowolenie, czy zniecierpliwienie, ale mimo to siedzi pokornie na sto\u0142eczku. Lidia jest z ty\u0142u, z jednej strony chowa si\u0119 za plecami starszych kobiet, z drugiej jej harda mina, wskazuje na to, \u017ce to najprawdopodobniej ona jako pierwsza wstanie i zapyta: A gdzie jest trzeci sto\u0142ek dla mnie, dlaczego mamy si\u0119 tak potulnie gnie\u017adzi\u0107? Podobnie wygl\u0105daj\u0105 na kolejnym obrazie. Irena stoi nad nimi z krzy\u017cem, czy\u017cby stara\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b chroni\u0107 kobiety ze swojej rodziny, a mo\u017ce raczej je naznacza? Twarz Ma\u0142gorzaty wydaje si\u0119 wyra\u017ca\u0107 niepewno\u015b\u0107 w stosunku do roli i warto\u015bci religii, znowu dostrzegamy u niej ten wyraz zniecierpliwienia, za\u015b Lidia \u2013 reprezentantka nast\u0119pnego pokolenia \u2013 nie tyle si\u0119 niecierpliwi, ile patrzy zaczepnie, wyzywaj\u0105co. Jednak na zbli\u017ceniu widzimy krzy\u017cyk na szyi Ma\u0142gorzaty, czy\u017cby Irenie uda\u0142o si\u0119 przekaza\u0107 jej swoj\u0105 wiar\u0119, czy to ju\u017c tylko pusty znak, rodzinna pami\u0105tka, przecie\u017c tak\u017ce z twarzy Lidii znik\u0142a harda mina. Wi\u0119zy rodzinne \u2013 na ich temat najwi\u0119cej mo\u017cna wyczyta\u0107 z filmu. Rozmowa nie toczy si\u0119 pomi\u0119dzy kobietami, ale przypomina trzy r\u00f3wnoleg\u0142e strumienie, wi\u0119c z tej wymiany opinii raczej nic si\u0119 nie narodzi. Cho\u0107 tworz\u0105 rodzin\u0119, nie rozumiej\u0105 si\u0119, nale\u017c\u0105 do r\u00f3\u017cnych pokole\u0144. Pasywnie poddaj\u0105 si\u0119 konieczno\u015bci rozmowy, bo przecie\u017c trzeba ze sob\u0105 rozmawia\u0107 \u2013 jak w scenie rodzinnego obiadu z filmu \u201eAmerican Beauty\u201d. Bo je\u015bli si\u0119 nie rozmawia, to nie mo\u017cna si\u0119 porozumie\u0107. Jednak okazuje si\u0119, \u017ce nawet w\u00f3wczas, gdy si\u0119 m\u00f3wi, nic si\u0119 nie zmienia. Komunikacja ma charakter aktywny, jej wynikiem jest dialog lub dyskusja. Na filmie widzimy trzy monologi, a monolog nie jest aktywn\u0105 wymian\u0105 zda\u0144, jest czym\u015b pasywnym, bo niczego nie generuje, poza pog\u0142\u0119biaj\u0105cym si\u0119 niezrozumieniem i zniech\u0119ceniem. Jest taki kadr w filmie, bardzo charakterystyczny: Irena jest zamy\u015blona, a mo\u017ce smutna, Ma\u0142gorzata zapatrzona przed siebie, a Lidka wyra\u017anie nieobecna, cho\u0107 siedzi na pierwszym planie, jakby by\u0142a ju\u017c zupe\u0142nie poza tym kr\u0119giem rodzinnych wi\u0119z\u00f3w. Obrazy, zw\u0142aszcza portrety, te\u017c s\u0105 pasywne. Nie wydosta\u0142y si\u0119 w ca\u0142o\u015bci z niebytu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3394,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[],"footnotes":""},"categories":[35,8],"tags":[],"class_list":["post-3301","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-35","category-aktualnosci"],"blocksy_meta":[],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"landscape":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"portraits":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"thumbnail":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"large":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"1536x1536":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"2048x2048":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"vp_sm":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"vp_md":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"vp_lg":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"vp_xl":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"vp_sm_popup":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"vp_md_popup":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false],"vp_xl_popup":["https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/01\/2006-02-fot.05.jpg",154,154,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Arek","author_link":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":" 2006<\/a>aktualno\u015bci<\/a>","rttpg_excerpt":"Pasywne wi\u0119zi rodzinne WOJTEK KUBIAK I LIDKA KRAWCZYK Czas trwania 17.03.2006-25.04.2006 Otwarcie wystawy 17 marca 2006 godz. 18:00 Godziny zwiedzania Poniedzia\u0142ek \u2013 pi\u0105tek: 10:00 \u2013 18:00 O wystawie Pasywne wi\u0119zi rodzinne\u00a0Arty\u015bci: WOJTEK KUBIAK I LIDKA KRAWCZYK O wystawie Pasywne. Wi\u0119zy rodzinne s\u0105 kontynuacj\u0105 wcze\u015bniej podj\u0119tego problemu to\u017csamo\u015bci cz\u0142owieka, kt\u00f3rego pocz\u0105tkiem by\u0142y obrazy z cyklu Niezawodni.…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3301"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3408,"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3301\/revisions\/3408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nova.art.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}