RED - Premiera filmu Alicji Żebrowskiej
Alicja Żebrowska
Avunculus

Punktem wyjścia dla obrazu staje się historia dziewięciu górników z kopalni Wujek, oraz ich śmierć w wyniku akcji pacyfikacyjnej 16 grudnia 1981 roku. Film posiada wyraźną, dwuczęściową strukturę. Pierwsze sekwencje przyjmują formę paradokumentu, ukazując wycinkowo poprzez wspomnienia i fotografie sylwetki prezentowanych postaci. Nieukładające się w całościowy obraz, jakby chaotyczne strzępy są fragmentami indywidualnych historii. Treścią właściwą jest działanie podjęte przez Żebrowską na pamięci o osobach i wydarzeniach
Avunculus jest zapisem rytuału przejścia do wieczności zinterpretowanej i pokazanej na dwa sposoby. Wieczność jako zaświat – kraina umarłych, przestrzeń bezczasowa. To podróż dusz w głąb ziemi, zwizualizowana na podstawie kompilacji różnorodnych wierzeń. W znaczeniu drugim jest to, ponadczasowość, uniwersalność zapewniona dzięki wpisaniu w kanwę archetypicznej opowieści. Magiczność myślenia i symboliczność odbywanej drogi manifestowana jest „wszechwładzą” liczb. Cyfra "9", odniesienie do Boskiej doskonałości organizuje strukturę całej wypowiedzi. Dziewięć etapów, dziewięć historii. Droga w trzewia ziemi wiedzie przez kolejno przekraczane kręgi. W świecie wykreowanym nieustannie doświadczamy przenikania się przestrzeni, przechodzimy niepostrzeżenie z jednej rzeczywistości do drugiej. Niepewność ontologiczna miejsca, jednoczesna obecność sfery boskiej i ludzkiej konsekwentnie budują nastrój oniryzmu. Żebrowska podejmując się próby mitologizacji realnego wydarzenia, zapytuje o pamięć. Przenosi to co jednostkowe, w sferę ogólną. Dokonując transgresji kulturowej przekłada na opowieść uniwersalną losy poszczególnych postaci. Dzięki wcieleniu w bóstwa górnicy przejmują funkcję bohaterów w strukturze mitycznej, stają się reprezentantami wartości. Tak jak oni ponoszą ofiarę za przywrócenie równowagi, w tym przypadku życia za cenę przyszłej wolności. Wpisani w cykliczny proces śmierci i odradzania trwać będą w innym, ponadczasowym porządku. Nadmiar nagromadzonych atrybutów i odniesień sprawia, że wśród niejasności zwracamy uwagę na stronę autoteliczną rytuału, którym artystka w sposób oczywisty się fascynuje. Istotne staje się nie tylko, to o czym się mówi, lecz przede wszystkim w jaki sposób.

Szymon Maliborski (Fundacja Wschód Sztuki)

kuratorzy projektu; Małgorzata i Marcin Gołębiewscy


Producent: Instytucja Kultury Ars Cameralis Silesiae Superioris w Katowicach
Koproducent: Instytucja Filmowa "Silesia-Film" w Katowicach
Współpraca: Fundacja Wschód Sztuki Galeria Nova w Krakowie
Dyrektor Artystyczny projektu Silesia-Rezydencje Marcin Rozmarynowicz

Centrum Sztuki Filmowej
ul. Sokolska 66, 40-087 Katowice
Data: 11.09.09
godz. 19.00

Muzeum Narodowe w Krakowie
al. 3 Maja 1, 30-062 Kraków
Data: 22 09 09
godz. 12.00.

Galeria Miejska Arsenał
Stary Rynek 3, 61-772 Poznań
Data: 23. 09. 09
godz. 18.00

Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
KINOLAB
ul. Jazdów 2, 00-467 Warszawa
Data: 22.10.09
godz. 18.00

TOP